A Man Beneath the Sky of Questions and Unanswered Windows

 

A Man Beneath the Sky of Questions and Unanswered Windows

 

There was a man

with a lamp in his hand,

and before him stood a city

whose every window

was covered by heavy curtains.

 

He wondered

which angry god

he had stolen this lamp from.

 

Every morning,

at the office, among gray desks,

when the clock

was hammered into the wall

like a nail,

he would ask:

 

“Why?”

 

And his “why”

was like a stone

falling into the still water of a meeting,

its ripples reaching

the silent faces of those around him.

 

They would say:

“This is the rule.”

 

He looked at the rule

like a bird

measuring its cage

not by its bars,

but by its questions.

 

His voice

sometimes seemed like the voice of the cursed;

not because he could see the future,

but because

no one wanted

to hear

what he could see.

 

They would say:

“Everyone does it.”

 

And he would think to himself:

If everyone is asleep,

is waking up

an act of disrespect?

 

And perhaps

a spirit had lodged itself in his throat;

the same question

that no cup of hemlock

could silence.

 

 

At home,

sometimes his mother, his wife, or his friend

would say, with tearful eyes:

 

“My heart is broken.”

 

And he,

instead of a hand,

held a question in his hand.

 

He would lay words

on the table like cold coins,

drawing boundaries

between feeling, belief, truth,

and misunderstanding;

 

unaware that

 

sometimes

you cannot lead a person

out of darkness

with reason;

 

sometimes

some hearts do not open

to logic,

and some doors

have only one key:

an embrace.

 

 

Inside his mind

was an endless library;

shelves—

or perhaps cages—

reaching all the way to the ceiling,

filled with books

none of which had an ending.

 

Every thought

gave birth to another thought,

 

and every answer

carried within itself

a new question.

 

Perhaps he was another Sisyphus,

with a stone

not upon his shoulders,

but inside his head.

 

At night,

the city would fall silent,

but inside his mind

the lights would remain

turning on, one by one.

 

He walked between two mirrors;

in one,

he was right,

in the other,

perhaps the other was right.

 

And every time he tried

to pronounce the final judgment,

a new question

rose from the darkness.

 

 

Sometimes society

saw him as a difficult man;

sometimes arrogant,

sometimes stubborn,

sometimes as someone

who, for every road,

wanted a map

instead of taking a step.

 

His friends

would sometimes leave

the long debates

like weary travelers

stepping off a train

that had no destination.

 

And he could not understand

why some people

preferred to walk through the fog

rather than stop

and discuss

the shape of the fog.

 

 

But no one could see

what winter

was passing behind

that luminous brow.

 

He was not afraid of not knowing;

he was afraid of accepting something

whose truth

he had not yet been able

to measure.

 

The higher he lifted

the answer,

the closer

the sun of doubt

came to the wax of his wings.

 

He wanted the world

to have a name for every wound,

a reason for every injustice,

a root for every “must,”

and a lamp

for every truth.

 

But the world

was more like a forest

whose trees

did not know their own names.

 

 

One night,

he stood beside the window.

 

The moon

was like a piece of white bone

in the mouth of the sky.

 

For the first time,

he lowered the lamp.

Perhaps he had understood

that some darknesses

are not meant to be illuminated;

they are meant

to let us see one another.

 

He said to himself:

 

Perhaps not every road

is meant to lead to an answer;

some roads

exist only

to turn a person

into someone gentler.

 

The wind came,

pulled the curtain aside,

and for a moment

he saw the city—

 

a thousand windows,

a thousand lives,

a thousand imperfect truths.

 

And he understood

that perhaps the question

is not always

who is right;

 

perhaps sometimes

the greatest question is:

 

When I am wrong,

can I still

stand beside you

with kindness?

 

 

مردی زیر آسمانِ پرسش‌ها و پنجره‌های بی‌پاسخ

 

مردی بود

،با چراغی در دست

و شهری در برابرش

که همۀ پنجره‌هایش

.پرده‌های ضخیم داشتند

 

حیران بود

که این چراغ را

از کدام خدای خشمگین

.ربوده است

 

،هر صبح

،در اداره، میان میزهای خاکستری

وقتی ساعت

،مثل میخی بر دیوار کوبیده می‌شد

:می‌پرسید

 

"چرا؟"

 

و "چرا"ی او

مثل سنگی بود

که به آبِ آرامِ جلسه می‌افتاد

و دایره‌هایش

.تا صورت‌های خاموشِ آدم‌ها می‌رسید

 

:می‌گفتند

".این قانون است"

 

او به قانون نگاه می‌کرد

مثل پرنده‌ای که

،قفس را نه با میله

.که با پرسش می‌سنجد

 

صدایش

گاهی به صدای نفرین‌شده‌ای می‌مانست؛

،نه از آن رو که آینده را می‌دید

بلکه چون

هیچ‌کس دوست نداشت

آنچه را می‌دید

.بشنود

 

:می‌گفتند

".همه همین کار را می‌کنند"

 

:و او در دل می‌اندیشید

،اگر همه در خواب باشند

آیا بیداری

بی‌احترامی است؟

 

و شاید

روحی در گلویش مانده بود؛

همان پرسشی

که هیچ جام شوکرانی

نتوانست

.خاموشش کند

 

 

،در خانه

گاهی مادر یا همسر یا دوستش

:با چشمانی خیس می‌گفت

 

".دلم شکست"

 

و او

،به جای دست

.سؤالی در دست داشت

 

کلمات را

مثل سکه‌هایی سرد

،روی میز می‌چید

میان احساس، باور، حقیقت

و سوءتفاهم

مرز می‌کشید؛

 

غافل از اینکه

 

گاهی

آدمی را نمی‌شود

با دلیل

از تاریکی بیرون آورد؛

 

گاهی

بعضی قلب‌ها

،با منطق باز نمی‌شوند

و بعضی درها

کلیدشان

.فقط یک آغوش است

 

 

در ذهنش

کتابخانه‌ای بی‌انتها بود؛

،قفسه‌هایی

،یا شاید قفس‌هایی

،تا سقف

پر از کتاب‌هایی

.که هیچ‌کدام پایان نداشتند

 

هر اندیشه

،اندیشه‌ای دیگر می‌زایید

 

هر پاسخ

در شکم خود

.پرسشی تازه داشت

 

شاید سیزیفِ دیگری بود؛

،با سنگی نه بر شانه

.که در سر

 

 

،شب که می‌آمد

،شهر خاموش می‌شد

اما در سر او

.چراغ‌ها یکی‌یکی روشن می‌ماندند

 

او میان دو آینه راه می‌رفت؛

در یکی

،حق با او بود

در دیگری

.شاید حق با دیگری

 

و هر بار که می‌خواست

،آخرین حکم را صادر کند

سؤال تازه‌ای

.از تاریکی سر برمی‌آورد

 

 

گاهی جامعه

او را مردی دشوار می‌دید؛

،گاهی مغرور

،گاهی لجوج

گاهی کسی که

برای هر جاده

به جای قدم

.نقشه می‌خواهد

 

دوستانش

گاهی از بحث‌های طولانی

مثل مسافرانی خسته

.از قطاری بی مقصد پیاده می‌شدند

 

و او نمی‌فهمید

چرا بعضی آدم‌ها

ترجیح می‌دهند

در مه قدم بزنند

تا اینکه بایستند

و دربارۀ شکل مه

.بحث کنند

 

 

اما هیچ‌کس نمی‌دید

که پشت آن پیشانیِ روشن

.چه زمستانی می‌گذرد

 

او از ندانستن نمی‌ترسید؛

از پذیرفتنِ چیزی می‌ترسید

که هنوز نتوانسته بود

.درست بودنش را بسنجد

 

هرچه پاسخ را

،بالاتر می‌برد

آفتابِ شک

به مومِ بال‌هایش

.نزدیک‌تر می‌شد

 

می‌خواست جهان

برای هر زخم

،نامی داشته باشد

برای هر بی‌عدالتی

،دلیلی

برای هر باید

،ریشه‌ای

و برای هر حقیقت

.چراغی

 

اما جهان

بیشتر شبیه جنگلی بود

که درخت‌هایش

.اسم خود را نمی‌دانستند

 

 

،یک شب

.کنار پنجره ایستاد

 

ماه

مثل تکه‌ای استخوانِ سفید

.در دهانِ آسمان بود

 

برای نخستین بار

.چراغ را پایین آورد

شاید فهمیده بود

بعضی تاریکی‌ها

برای روشن شدن نیستند؛

.برای دیدنِ دیگری‌اند

 

:با خود گفت

 

شاید همۀ راه‌ها

برای رسیدن به پاسخ نیستند؛

بعضی راه‌ها

فقط برای این‌اند

که آدم را

.به انسانی آرام‌تر تبدیل کنند

 

،باد آمد

،پرده را کنار زد

و برای لحظه‌ای

شهر را دید؛

 

،با هزار پنجره

،هزار زندگی

.هزار حقیقتِ ناقص

 

و فهمید

شاید مسئله این نیست

که همیشه حق با چه کسی است؛

 

شاید گاهی

بزرگ‌ترین پرسش

:این است

 

،وقتی حق با من نیست

آیا هنوز

می‌توانم

با مهربانی

کنار تو بایستم؟

 

 

سهیل خداپرستی